Εισαγωγή

Το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο (ΓΙ), ως ινστιτούτο του αρχαιότερου ερευνητικού κέντρου στην Ελλάδα, μέσω των δικτύων σεισμογραφικών και άλλων γεωδυναμικών οργάνων που αναπτύσσει και λειτουργεί σε εθνική κλίμακα, έχει πρωτεύοντα ρόλο στην ανάπτυξη της σεισμολογικής έρευνας, μετέχοντας σε ερευνητικά σχήματα εθνικά ή διεθνή με τελικό στόχο τη βελτίωση των αντισεισμικών κανονισμών, τη διάχυση της νέας γνώσης, και εν τέλει την προστασία του πληθυσμού και τη βελτίωση των κατασκευών έναντι του σεισμικού κινδύνου. Κατά τα τελευταία χρόνια η υποδομή του ΓΙ σε όργανα και λογισμικό έχει εκσυγχρονισθεί σε σημαντικό βαθμό μέσω εθνικών ή διεθνών ερευνητικών έργων. Επίσης, μέσω των εθνικών και διεθνών συνεργασιών, διάφορες σύγχρονες μεθοδολογίες έχουν ενσωματωθεί στην καθημερινή επιχειρησιακή λειτουργία του ΓΙ και έχουν βελτιώσει σε μεγάλο βαθμό τις παρεχόμενες προς το κοινωνικό σύνολο υπηρεσίες. Ενδεικτικά αναφέρονται:

Ιδιαίτερα την τελευταία 3ετία σημαντική ώθηση στην ανάπτυξη της υποδομής του ΓΙ και στη βελτίωση μεθόδων και υπηρεσιών παρείχε το πρόγραμμα ΑΣΠΙΔΑ, στο πλαίσιο του οποίου υπηρετήθηκε η βασική και εφαρμοσμένη έρευνα, ενώ πλήθος επιστημόνων διαφορετικού γνωστικού αντικειμένου απασχολήθηκαν για την επίτευξη των στόχων του έργου. Ανάμεσα στα αποτελέσματα του έργου αναφέρονται το μοντέλο ενεργών ρηγμάτων με τη θέση, τις διαστάσεις, τη γεωμετρία και το σεισμικό δυναμικό τους, η εφαρμογή λογισμικού εδαφικού κραδασμού (ShakeMap) σε επιχειρησιακό περιβάλλον 24/7, η δημιουργία σύγχρονων σεναρίων εκτίμησης βλαβών στο δομημένο περιβάλλον μεγάλων Ελληνικών πόλεων, η δημιουργία καταλόγου όλων των μνημείων και μουσείων που βρίσκονται στον Ελληνικό χώρο, ταξινομημένων σύμφωνα με αρχαιολογικές – γεωλογικές – σεισμολογικές – τεκτονικές κ.α. ιδιαιτερότητες κάθε θέσης, η δημιουργία σύγχρονων σεναρίων εκτίμησης σεισμικής επικινδυνότητας – τρωτότητας σε επιλεγμένα μνημεία – μουσεία, η ανάπτυξη κανονιστικών οδηγιών για την προστασία της Ελληνικής πολιτισμικής κληρονομιάς από ισχυρούς σεισμούς και τα συνοδά τους φαινόμενα και η ανάπτυξη διαδικτυακής πύλης GIS.

Με το έργο ΓΕΩΡΙΣΚ πέραν της συνέχισης της αναβάθμισης του εξοπλισμού, επιτυγχάνεται περαιτέρω σύνδεση της προσέγγισης με την αριστεία και τις διεθνείς διασυνδέσεις του ΓΙ.

Η προσέγγιση της Ενότητας Εργασίας 1 αποτελεί μια τυποποίηση μεθοδολογιών με στόχο τον έλεγχο και τη μείωση της τρωτότητας σχολικών κτιρίων έναντι του σεισμικού φαινομένου, τη βελτίωση της αντισεισμικής συμπεριφοράς της σχολικής κοινότητας μέσω διαθεματικών δραστηριοτήτων και την παροχή χρήσιμων δεδομένων από τη σχολική κοινότητα προς τους επιστήμονες. Η προσέγγιση αυτή συνδέει τη βασική και εφαρμοσμένη έρευνα με το καθημερινό σχολικό πρόγραμμα και ενισχύει την υπεύθυνη συμπεριφορά των μαθητών, πρακτική που ακολουθείται διεθνώς σε διαφορετικά επιστημονικά πεδία. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η θέση του ΓΙ με στόχο την ανάπτυξη συνεργασιών σε αυτό το αντικείμενο.

Η προσέγγιση της Ενότητας Εργασίας 2 περιλαμβάνει δράσεις οι οποίες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του διεθνούς ενδιαφέροντος για την εκτίμηση του κινδύνου από τσουνάμι και τους τρόπους μείωσής του. Το επιστημονικό πεδίο της εκτίμησης του κινδύνου από τσουνάμι μόνο τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται και περιλαμβάνεται στο θεματολόγιο του εξελισσόμενου ερευνητικού έργου ASTARTE (FP7-EU) στο οποίο το ΓΕΙΝ είναι εταίρος. Πέραν της μεθόδου των ακραίων σεναρίων, στην προσέγγιση περιλαμβάνεται και η εφαρμογή της ανεξάρτητης μεθόδου της μέγιστης πιθανοφάνειας σε μη πλήρεις καταλόγους. Η μέθοδος θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά διεθνώς στην εκτίμηση του κινδύνου από τσουνάμι και υπόσχεται θετικά αποτελέσματα γιατί έχει ήδη εφαρμοστεί με επιτυχία στην εκτίμηση του σεισμικού κινδύνου. Οι σχεδιαζόμενες δράσεις εκτίμησης του κινδύνου από τσουνάμι, αλλά και ενημέρωσης – εκπαίδευσης του πληθυσμού, εμπίπτουν στα άμεσα ενδιαφέροντα του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης NEAMTWS / IOC / UNESCO, στο οποίο το ΕΚΠΤ του ΓΕΙΝ είναι ένας από τους τέσσερις βασικούς πυλώνες μαζί με τα αντίστοιχα Κέντρα της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Τουρκίας. Το ίδιο ισχύει και για οργανισμούς – υπηρεσίες της ΕΕ με τους οποίους το ΕΚΠΤ συνεργάζεται στενά, όπως το Joint Research Center και η DG ECHO.

Η προσέγγιση της Ενότητας Εργασίας 3 είναι μια πολυδιάστατη μεθοδολογία, η οποία περιλαμβάνει σύνθεση πληροφοριών που προέρχονται από καινοτόμα εργαλεία (σεισμολογικά, γεωφυσικά, γεωδαιτικά, δορυφορικά). Η σύνθεση οδηγεί στη λεπτομερή εκτίμηση του ηφαιστειακού κινδύνου και στην ανάπτυξη υποδομής τελευταίας γενεάς, δεδομένα που αναβαθμίζουν διεθνώς τη θέση του ΓΙ.

Πνευματικά Δικαιώματα (©) 2018 - Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών